สุ จิ ปุ ลิ

ฟัง คิด ถาม เขียน หรือ สุ จิ ปุ ลิ อธิบายได้สองแบบๆ ดังนี้

แบบเดิมๆ

คือ ฟังเข้าสมอง คิดในสมอง เอาสัญญาในสมอง มาร่วมคิด ถามก็ตามสมองคิดยังไม่ได้ทำเลยก็มีเขียน คือจดในกระดาษกันลืม หรือจดในสมอง คือจำได้

แบบธรรมะปฏิบัติ

• “สุ” คือ ฟัง คิด ถาม เขียน แบบกระทรวงศึกษาสอนไว้ ทั้งสี่นั้นแหละ เช่น อ่านธรรมะ อ่านตำรา ฟังบัณฑิตสอน อ่านที่จดไว้ ท่องไว้ ถามโน่น ถามนี่…ทั้งหมดเกิดขึ้นในระดับ “สมอง”
• “จิ” คือ เมื่อมี “สุ” เป็นขันธ์ห้ากระทบเข้ามาแล้ว เราก็ใช้โยนิโสมนสิการทำให้จิตใจสงบ (ทำในใจหรือบางท่าน แปลว่า ทำใจให้แยบคายนั่นเอง) น้อมระลึกเข้าไปดูภายในใจ ใช้สติ ใช้ปัญญา…ปฎิบัติธรรมนะทำได้ทุกเสี้ยววินาที ไม่ต้องรอไปนั่งสมาธิ เกินจงกรม..ที่ตรงไหนก็น้อมระลึกดูจิตของเราได้…ที่ไหนก็ปฎิบัติได้…จิ คือ ตามดูรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ให้ทัน คิดตามว่า มันก่อตัวอย่างไร…เราเคยหลงไปตามความคิดไหม…รู้ตัวไหมว่าหลงไปตามความคิด…จิ นั้น จะว่าไปแล้ว คือ คิดได้ ระลึกได้ ก็คือมี “สติ” นั่นเอง… มีสัมปะชัญยะ ตามสติมาอย่างติดๆ ใช้แยกแยะรู้ว่าจิตเป็นกุศล/อกุศล/ไม่กุศลและไม่อกุศล…
• “ปุ” คือ เมื่อมีปัญหา มีข้อข้องขึ้นมา หรือเมื่อรับรู่ แยกแยะได้ว่าจิตเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และเป็นธรรมแบบไหน (ธรรมมีสามแบบ คือ กุศล อกุศล และอัพยากฤต) …เรา ก็จะหาทางทำให้จิตสงบ นิ่งโล่งว่าง… หาปัญญามาทำให้ข้อขัดข้องนั้น กระจ่างรู้เท่าทัน รู้ตามความเป็นจริง…ใช้การเรียนรู้ธรรมะ แบบที่เรียกกันว่า “ทุกข์ไม่มาปัญญาไม่เกิด” เอาคนรอบข้างเป็นโจทย์ฝึกจิตของเรา
• “ลิ” คือ เมื่อฝึก จิตดูจิตไปเรื่อยๆ กำลังสติ กำลังปัญญา จะมากขึ้นเรื่อยๆ บางท่านจะร้องอ๋อ เข้าใจ แล้วอะไรที่สงสัยก็เบาไปหายไป จิตจะโล่งโปร่งสบาย…นี่แหละ เป็น “ลิ” ละ… แต่เป็นลิขิตในแบบนามธรรมเขียนไว้ที่จิตที่ใจ เขียนแบบถาวรลบไม่ได้… ขโมยไม่ได้… และสะสมเป็นสติปัญญาใช้ข้ามภพข้ามชาติได้…หมั่นฝึกสร้างสติทำความเข้าใจ แยกจิตแยกขันธ์ห้านะ

พ่อแม่ครูอาจารย์ หลวงปู่เทศน์ (วัดหินหมากแป้ง) ท่านเคยสอนไว้ในทำนองที่ว่าสติยิ่งมากยิ่งดี สมาธิมากไปก็หลง ปัสสนามากไปก็ฟุ้งซ่าน…อุปมาสติเป็นน้ำในตุ่ม เต็มเมื่อไรเอาไปแลก มรรค แลก ผล มีพระนิพพานเป็นที่ไปนะ

ขอบคุณครับ